Chia paard – het is een combinatie die veel paardenhouders al jaren kennen. Dit kleine zaadje heeft een vaste plek veroverd in de paardenvoeding, maar wat zit er nu eigenlijk in, en waarom is het voedingsprofiel zo interessant voor paarden?
De kracht van chia zit niet in één enkele voedingsstof. Hetzelfde kleine zaadje combineert eiwitten en essentiële aminozuren, een uitzonderlijk hoog omega-3-gehalte, vezels en watergebonden slijmstof, én van nature aanwezige antioxiderende plantenverbindingen. Chia zaden bevatten doorgaans zo'n 15–25% eiwit, 30–33% vet en een flinke hoeveelheid voedingsvezels. [1]
Hieronder kijken we per voedingsstof wat er bekend is – en waarom dat relevant is voor de voeding van paarden.
1. Eiwit – maar vooral aminozuren
Als je kijkt naar de eiwitinname van een paard, is het verleidelijk om je te richten op het ruw-eiwitpercentage van het voer.
Maar dat vertelt niet het hele verhaal.
Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren. Het lichaam van het paard heeft die nodig voor de opbouw en vernieuwing van spieren en andere weefsels, en ook voor de aanmaak van enzymen en veel andere eiwitten in het lichaam.
Sommige aminozuren zijn essentiële aminozuren, wat betekent dat het paard ze via de voeding moet binnenkrijgen.
Het eiwit in chia zaden bevat alle essentiële aminozuren, waaronder lysine – dat is met name belangrijk in de voeding van paarden. [1]
Waarom is lysine zo belangrijk?
Lysine wordt beschouwd als het eerste limiterende aminozuur in de paardenvoeding. Eenvoudig gezegd betekent dit dat de beschikbare hoeveelheid lysine kan bepalen hoe efficiënt het lichaam andere aminozuren uit de voeding gebruikt om nieuwe eiwitten aan te maken. [2]
Een hoog ruw-eiwitgehalte garandeert daarom niet automatisch een optimale eiwitvoeding.
Naast de hoeveelheid eiwit telt de kwaliteit – met andere woorden, welke aminozuren dat eiwit bevat.
Het belang van lysine is ook direct bij paarden onderzocht.
In een studie met jonge paarden beïnvloedden verschillende lysine-innames het aminozuurmetabolisme en de eiwitsynthese in het hele lichaam. De bevindingen ondersteunen de centrale rol van lysine in het eiwitmetabolisme van opgroeiende paarden. [3]
In een andere studie kregen jonge paarden een supplement met lysine en threonine. De aanvulling met aminozuren ondersteunde de groei, ook wanneer het totale eiwitgehalte van de voeding lager was. Dat illustreert goed dat de aminozuursamenstelling er toe doet – een eiwitpercentage alleen zegt niet alles. [4]
Het onderwerp is ook bij volwassen en oudere paarden onderzocht. In één studie verbeterde een aminozuursupplement met lysine en threonine maatstaven die verband houden met spiermassa, zowel bij jongere als bij oudere paarden. [5]
Een eiwitpercentage vertelt niet het hele verhaal.
Voor het paard telt ook welke aminozuren dat eiwit bevat.
Chia is geen geconcentreerd aminozuursupplement, maar levert van nature plantaardig eiwit en daarmee essentiële aminozuren zoals lysine.
2. Uitzonderlijk rijk aan plantaardige omega-3
Als chia bekend staat om één voedingsstof in het bijzonder, is het vrijwel altijd omega-3.
En dat is niet voor niets.
Ongeveer een derde van het gewicht van een chia zaadje bestaat uit vet, en het vetzuurprofiel is opmerkelijk. Zo'n 60% van de vetzuren kan bestaan uit alfa-linoleenzuur, ofwel ALA omega-3-vetzuur. Chia bevat ook linolzuur, een omega-6-vetzuur. [1,6]
Zowel alfa-linoleenzuur (ALA) als linolzuur zijn essentiële vetzuren voor paarden. Paarden kunnen ze niet zelf aanmaken en moeten ze dus via de voeding binnenkrijgen. [7]
Waarom is omega-3 interessant voor paarden?
Vers gras, een natuurlijk onderdeel van het dieet van het paard, is rijk aan omega-3-vetzuren. De vetzuursamenstelling van de totale voeding verschilt echter afhankelijk van welke voeders erin zitten.
Zaden die rijk zijn aan ALA omega-3 zijn één manier om dit aspect van de voeding aan te vullen.
Bij omega-3 gaat het bovendien niet alleen om wat het voer bevat. Onderzoek laat zien dat de vetzuursamenstelling van de voeding ook zichtbaar is in het lichaam van het paard.
In een 18 weken durende studie bij paarden veranderde een dieet met ALA omega-3 de vetzuursamenstelling van het bloedplasma duidelijk aantoonbaar. [8]
Latere studies bevestigden deze bevinding: verschillende plantaardige vetzuurbronnen beïnvloeden het vetzuurprofiel van het plasma van paarden. [9]
In een studie uit 2025 werd het effect van ALA-rijk vet nog verder gevolgd. Het aandeel omega-3-vetzuren in het vetzuurprofiel van de huid van de paarden nam toe tijdens de voederperiode, wat aantoont dat voedingsvetzuren ook op weefselniveau zichtbaar zijn. De studie vond echter geen verschillen tussen de olie-groepen in de gemeten immuun- of ontstekingsreacties. [7]
Het onderzoek geeft dan ook goede redenen om aandacht te besteden aan de vetzuursamenstelling van de voeding van een paard.
De kracht van chia hierin is simpel:
het is een van de rijkste plantaardige bronnen van ALA omega-3-vetzuren die de natuur te bieden heeft.
3. Vezels – een minder bekende kracht van chia
Omega-3 krijgt vaak de meeste aandacht, terwijl chia ook een vezelrijk zaadje is.
Onderzoek rapporteert een voedingsvezelgehalte van ongeveer 18–35% of zelfs meer, afhankelijk van de grondstof en de gebruikte analysemethode. [1,
