Heeft je paard een doffe vacht? Dit zijn de dingen die je kunt controleren
Een glanzende, egale en gezonde vacht paard zegt veel over hoe het met een paard gaat. Wordt de vacht dof, ruw, broos of ongelijkmatig – of duurt het haarwisselen ongewoon lang, of groeit de nieuwe vacht slecht aan – dan kunnen daar meerdere oorzaken achter zitten.
Aan de vacht alleen zie je niet precies wat er speelt, maar het is wel een nuttig signaal om de voeding, de leefomstandigheden en de algehele gezondheid van je paard eens goed te bekijken.
1. Te weinig energie en eiwit
Haren bestaan grotendeels uit keratine, en keratine is een eiwit. Daarom is een voldoende inname van eiwitten – en vooral van essentiële aminozuren – belangrijk voor een normale haargroei.
Bevat het rantsoen te weinig hoogwaardig eiwit of te weinig aminozuren, dan kan dat zichtbaar worden als:
-
traag haarwisselen
-
een dunne of levensloze vacht
-
slechte spierconditi
-
trage recuperatie
-
mindere hoefkwaliteit
Vooral lysine, methionine en threonine zijn aminozuren waarbij het loont om de inname goed in de gaten te houden.
2. Tekorten of onevenwichtigheden in sporenelementen
Veel sporenelementen hebben invloed op de conditie van huid en vacht paard. Vooral zink en koper zijn van belang voor een normale werking van de huid, de vacht en de pigmentatie.
Zink is onder meer nodig voor de aanmaak van keratine en de vernieuwing van de huid. Koper speelt een rol bij de pigmentvorming en de normale werking van het bindweefsel.
De verhouding tussen de verschillende sporenelementen is ook van belang. Een te hoge inname van één mineraal kan de opname van een ander verminderen.
Mineraalsuppletie beoordeel je daarom niet op één voedingsstof apart, maar in samenhang met de mineralengehalten van het ruwvoer.
3. Te weinig vetzuren
Vetzuren uit de voeding spelen een belangrijke rol voor huid en vacht. Vooral een voldoende inname van omega-3-vetzuren ondersteunt een normale huidfunctie.
Is het rantsoen bijna uitsluitend gebaseerd op gedroogd of ingekuild ruwvoer, dan kan de inname van omega-3-vetzuren lager liggen dan tijdens het graasseizoen.
Goede bronnen van omega-3 voor paarden zijn chia, lijnzaad en hennepzaad, net als oliën die van deze zaden worden gemaakt.
4. Te weinig vitamines
Verschillende vitamines zijn betrokken bij de normale vernieuwing van huid en vacht.
Vitamine E werkt als antioxidant in het lichaam en helpt cellen te beschermen tegen oxidatieve stress. Biotine is vooral bekend om zijn rol bij hoefgezondheid, maar het is ook betrokken bij een normale stofwisseling van huid en vacht.
Vers weidegras bevat veel vitamine E, maar de concentratie daalt bij het conserveren en bewaren van ruwvoer. De vitamine E-inname verdient daarom apart aandacht tijdens het winterseizoen.
5. Haarwisselen verhoogt de behoefte aan voedingsstoffen
In het voor- en najaar groeit een paard veel nieuwe haren aan. Daardoor stijgt de behoefte aan voedingsstoffen als:
-
aminozuren
-
zink
-
koper
-
vitamine E
-
energie
Is het rantsoen al krap of onevenwichtig, dan worden eventuele problemen tijdens het haarwisselen vaak zichtbaarder.
6. Darm- en spijsverteringsproblemen
Zelfs een goed uitgebalanceerd rantsoen heeft weinig effect als het paard de voedingsstoffen niet normaal kan opnemen.
Langdurige spijsverteringsproblemen, verstoringen in de darmwerking of een verminderde benutting van het voer kunnen ook de conditie van vacht en huid beïnvloeden.
In dat geval loont het om het rantsoen als geheel te bekijken:
-
voldoende ruwvoerinname
-
een regelmatig voerschema
-
voldoende ruwe vezel
-
gematigde inname van zetmeel en suikers
-
voldoende waterinname
7. Parasieten
Zowel interne als externe parasieten kunnen soms invloed hebben op de conditie van de vacht paard.
Een hoge interne parasietendruk kan de opname van voedingsstoffen belemmeren, wat kan leiden tot gewichtsverlies en een doffe of levensloze vacht.
Externe parasieten kunnen jeuk, schuren en kale plekken veroorzaken.
De noodzaak tot ontworming bepaal je op basis van factoren zoals eiceltellingen in de mest en het advies van een dierenarts.
8. Huidproblemen en infecties
Haarverlies of een slechte vachtkwaliteit kan soms rechtstreeks het gevolg zijn van een huidprobleem.
Mogelijke oorzaken zijn:
-
schimmelinfecties
-
bacteriële infecties
-
externe parasieten
-
allergische reacties
-
aanhoudend vocht of wrijving
Plaatselijk haarverlies, ernstige jeuk, open huid of korsten verdienen nader onderzoek.
9. Hormonale veranderingen en ziekte
Langdurig haarwisselen of een ongewoon lang en gekruld haarkleed kan ook samenhangen met hormonale veranderingen.
Vooral bij oudere paarden kan PPID, een aandoening van de hypofyse, het normale haarwisselen verstoren.
Wisselt een paard niet normaal, of verandert de vacht duidelijk ten opzichte van voorgaande jaren, dan is een onderzoek door de dierenarts verstandig.
10. Omgeving en verzorging
Niet alle factoren die de vachtkwaliteit beïnvloeden hebben met voeding te maken.
De vacht kan ook hinder ondervinden van:
-
aanhoudend vocht
-
veel zweten
-
onvoldoende drogen
-
vuil
-
dekkens die schuren
-
te vaak wassen
-
droge huid
Stress of langdurige ziekte kan zich eveneens weerspiegelen in de conditie van de vacht.
Waar begin je?
Ziet de vacht van je paard er minder goed uit dan normaal, dan is het slim om eerst het grote plaatje te bekijken.
Een handig overzicht om langs te lopen:
-
Is de hoeveelheid en kwaliteit van het ruwvoer voldoende?
-
Krijgt het paard genoeg eiwit en essentiële aminozuren?
-
Klopt de mineralenbalans in het rantsoen?
-
Krijgt het paard voldoende zink en koper?
-
Is de vitamine E-inname toereikend?
-
Krijgt het paard genoeg omega-3-vetzuren?
-
Is de parasietenstatus recent gecontroleerd?
-
Is er sprake van jeuk, korsten of plaatselijk haarverlies?
-
Verloopt het haarwisselen ongewoon traag?
-
Is er iets veranderd in de algehele conditie of het gewicht van het paard?
In de meeste gevallen is het verstandiger om het volledige rantsoen en de gezondheid van het paard te beoordelen dan je te richten op één los supplement.
Een gezonde vacht bouw je van binnenuit – met voldoende voeding, een uitgebalanceerd rantsoen en een goed werkende stofwisseling.
