Het verschijnen van verouderingstekens bij paarden is net zo individueel als bij mensen. Sommige paarden blijven helder en "eeuwig jong" tot het einde. Voor anderen wordt het tempo langzamer en nemen problemen eerder toe. De "echte" chronologische leeftijd kan sterk variëren, en leeftijd komt niet altijd overeen met het verouderingsproces. Meestal beginnen tekenen van veroudering bij paarden rond 16–18 jaar te verschijnen. Naarmate de jaren zich opstapelen, behoren tot de meest voorkomende tekenen van ouderdom onder andere een doorgezakte rug en verlies van spiermassa, diepere holten boven de ogen, slechtere vachtkwaliteit, vergrijzing en stijfheid tijdens bewegen. Gebitsstaat kan ook uitdagingen creëren voor een ouder paard. Naast verrijking en regelmatige beweging heeft voeding een grote impact op het welzijn van een paard en op het behouden van functionele capaciteit.
Paarden leven tegenwoordig langer dan gemiddeld, en daarom is het belangrijk om zorg te dragen voor de speciale behoeften en het welzijn van bejaarde paarden. Met de leeftijd vertragen de stofwisseling en darmfunctie van het paard, verzwakt de darmflora, en nemen vooral de spijsvertering en nutriëntenopname af. Wanneer voedsel niet meer op dezelfde manier wordt opgenomen, verslechteren vaak de lichaamsconditie en spierconditie van het paard vergeleken met vroeger. Daarom hebben oudere paarden vaak extra voedingsstoffen nodig zodat hun skelet niet broos wordt en hun spieren niet voortijdig wegkwijnen.
Gewichtsverlies kan worden voorkomen met hoogwaardig, bladrijk hooi. Goed hooi bevat evenveel blad als stengel en is lichtgroen van kleur. Een ouder paard eet meestal niet graag grof, stengelachtig hooi, dat ook doorgaans minder voedingsdicht is. De spijsvertering van een ouder paard breekt vezels minder efficiënt af dan die van een jong paard, dus vezelverteerbaarheid is een belangrijke factor voor senioren. Hoogwaardig, hygiënisch gewikkeld ruwvoer (kuilgras) kan smakelijker en makkelijker te kauwen zijn voor een paard met slecht gebit dan stengelachtig droog hooi. Gebitsstaat is daarom iets om bij een bejaarde paard goed in de gaten te houden.
Waar rekening mee te houden bij voeding oudere paarden
Vooral buiten het weideseizoen is het de moeite waard om senioren vitaminenrijke kruiden en algemeen conditie ondersteunende kruiden aan te bieden om de algehele alertheid te verhogen en functie te helpen behouden. Het toevoegen van vitaminen en mineralen kan prestaties verbeteren en kan de levenskwaliteit van een paard aanzienlijk verbeteren. Vitaminen en sporenelementen moeten afkomstig zijn van bronnen die zo biologisch beschikbaar mogelijk zijn. Vitaminen A, C, D en E, evenals zink, selenium en magnesium, zijn belangrijk voor het verouderende paard. Provitamine A kun je bijvoorbeeld verkrijgen uit wortelen. Vitamine C kun je verkrijgen uit rozenbottel, duindoorn, brandnetel en paardenbloembladeren. Vitamine E wordt het best opgenomen in natuurlijke vorm, en zelfs een kleine hoeveelheid kan voldoende zijn. Vitamine E is een sterke antioxidant, en antioxidanten blijken te helpen bij symptomen die verband houden met veroudering. B-vitaminen zijn gunstig voor spieren en spijsvertering.
Plantenoliën werken goed als bronnen van extra energie. Deze omvatten hennep- en lijnzaadoliën, evenals koolzaad- en zonnebloemoliën. Hennep is een goede aanvulling voor senior paarden, vooral in een makkelijker verteerbare meelvorm, omdat het veel spijsvertering ondersteunende vezels, belangrijke omega-vetzuren en hoogwaardig eiwit bevat. Het dieet van een senior paard moet minstens 12% eiwit bevatten, of zelfs 14–16%, omdat het lichaam van een ouder paard meer eiwit nodig heeft om spieren in goede conditie te houden. Spirulina en hennepeiwit pellets zijn bijvoorbeeld goede bronnen van eiwit. Omega-vetzuren ondersteunen het immuunsysteem en werken tegen chronische ontsteking in het lichaam.
De meest voorkomende problemen bij oudere paarden
Als een ouder paard ondanks juiste voeding niet in staat is adequaat lichaamsgewicht en spiermassa te behouden, is het de moeite waard om het gebit en parasietenstatus van het paard te onderzoeken. Bloedmonsters kunnen chronische infecties of lever- en/of nierdisfunctie onthullen, die vaak geassocieerd zijn met leeftijd. Verouderende paarden kunnen ook malabsorptie of andere spijsverteringsstoornissen hebben. Om koliek te helpen voorkomen is het belangrijk om voldoende drinkwater te verzekeren.
Een checklist voor oudere paarden omvat ook regelmatige veterinaire onderzoeken. Het doel is eventuele leeftijdgerelateerde ziekten zo vroeg mogelijk te identificeren.
Met leeftijd en opgestapelde kilometers ontwikkelen gewrichten slijtage die stijfheid, kreupelheid en artrose kan veroorzaken. Voor een verouderend paard is continue kleine beweging belangrijk. Dit betekent een voldoende grote paddock en regelmatige beweging. Verschillende supplementen zijn beschikbaar voor gewrichtsproblemen, en de meest voorkomende omvatten glucosamine, chondroïtinesulfaat, MSM, collagenen, hyaluronzuur en omega-vetzuren. Deze kunnen kraakbeenvernieuwing en gewrichtsvloeistofproductie ondersteunen om gewrichtswelzijn te helpen behouden. Rozenbottel blijkt ook nuttig te zijn voor gewrichtsproblemen.
Bij oudere paarden is PPID (syndroom van Cushing) vaker geworden. Bijbehorende symptomen omvatten onder andere een lange vacht die niet verhaard naar een goede zomervacht, verlies van spiermassa vooral over de rug en bovenlijn, een doffe of apathische houding, en laminitis. Bij het voeren van deze paarden is het belangrijk grote hoeveelheden koolhydraten te vermijden. In het bijzonder moet suiker- en zetmeelinname worden gemonitord.
Een typisch probleem bij oudere paarden is ook afnemende nierfunctie. In die gevallen moet het paard alleen de noodzakelijke hoeveelheid eiwit krijgen, en geen overtollig eiwit. Bovendien is het een goed idee om aandacht te besteden aan eiwitkwaliteit. Een kleinere hoeveelheid hoogwaardig eiwit is beter dan een grotere hoeveelheid minderwaardig eiwit.
Bronnen:
Margaret Wilson: A Helping
