Verschillende luchtwegaandoeningen en problemen komen vaak voor. De luchtwegen van paarden zijn gevoelig voor stof, en sportpaarden lijden vaak aan luchtweginfecties. Een veelvoorkomend symptoom van paardenhoest is hoesten. Hoesten wordt meestal veroorzaakt door aandoeningen en irritaties van de onderste luchtwegen – de luchtpijp, bronchiën en longen.
Vooral de herfst maakt paarden gevoelig voor virale aandoeningen en allergie-gerelateerde luchtwegproblemen. Virale infecties (influenza, herpes, virale arteritis) kunnen natuurlijk het hele jaar door voorkomen. Influenza gaat vaak gepaard met andere symptomen zoals koorts. Bij veulens en jonge paarden kan de migratie van spoelwormlarven door longweefsel hoesten veroorzaken, en in sommige gevallen – vooral bij drafpaarden – kan de oorzaak bloeding in de longen zijn.
Hoesten is de manier waarop de luchtwegen zichzelf reinigen en schadelijke factoren kwijtraken. Hoesten kan door veel verschillende oorzaken worden veroorzaakt: allergische reacties, verhoogde slijmproductie, stofdeeltjes en andere verontreinigingen die met ingeademde lucht in de luchtwegen terechtkomen, of het inademen van zeer koude of hete lucht. Het vrijkomen van ontstekingsmediatoren en het afschilferen van cellen van het luchtwegoppervlak bij virale en bacteriële infecties kan ook hoesten veroorzaken. Bij veel ontstekingsachtige luchtwegaandoeningen neemt de gevoeligheid voor hoesten toe.¹
Hoewel het onderliggende doel van hoesten het reinigen van de luchtwegen en het verwijderen van schadelijke factoren is, kan een sterke hoest – vooral een die lang aanhoudt – ook schadelijk zijn voor het paard. Hoesten is fysiek veeleisend en onaangenaam. In ernstige gevallen kan intensief hoesten zelfs de zuurstofopname verminderen.³
De oorzaak van de hoest moet worden vastgesteld
De oorzaak wordt vaak eerst onderzocht aan de hand van achtergrondinformatie: hoe lang de hoest heeft geduurd, wanneer of in welke situaties het paard het meest hoest, of er andere symptomen zijn zoals koorts of neusuitvloeiing, en of andere paarden op de manege vergelijkbare symptomen hebben. Op basis van alleen deze informatie is het vaak mogelijk te bepalen of het probleem ontstekingsachtig is of misschien een luchtwegreactie op irriterende stoffen.
Onderzoeken omvatten vaak het luisteren naar longgeluiden, het afnemen van bloedmonsters, endoscopie van de luchtwegen, echografie van de longen, of röntgenfoto's. In de meeste gevallen zijn bloedonderzoek en endoscopie voldoende voor de diagnose.
Hoesten kan een overgevoeligheidsreactie zijn
Een allergische reactie in de luchtwegen leidt tot slijmproductie en verdikking en vernauwing van kleine bronchiën. Slijm irriteert de luchtwegen en veroorzaakt hoesten. Als een hoestend paard geen koorts heeft en slechts één paard op de manege is aangetast, wordt vaak een allergische oorzaak vermoed.
RAO (vroeger bekend als "dampigheid") is een longaandoening bij paarden die lijkt op astma bij mensen. De meest voorkomende oorzaak van paarden-astma is verontreinigingen in ingeademde lucht (bijv. hooistrof, schimmelsporen). Bij paarden met astma reageren de luchtwegen overmatig op deze irriterende stoffen en produceren meer slijm dan normaal. Tijdens een acute astma-aanval gaan de bronchiën in kramp, en na verloop van tijd kunnen de luchtwegwanden veranderen.⁵
De aandoening komt vaker voor bij wat oudere paarden. Symptomen omvatten langdurige hoest, neusuitvloeiing, verminderde prestatie en moeizame ademhaling. Naarmate de ziekte vordert, kunnen paarden gewicht verliezen. Astma kan tijdelijke luchtwegobstructie veroorzaken doordat ontstekingscellen en slijm zich ophopen in de kleine bronchiën en de luchtwegwanden vernauwen. Net als bij mensen varieert de ernst – sommige paarden hebben een mildere vorm en andere een ernstiger vorm. Het onderliggende mechanisme is overgevoeligheid voor stof en schimmels.³
Symptomen kunnen aanvankelijk af en toe hoesten zijn 's ochtends, aan het begin van oefening, of tijdens eten of drinken. Bij meer gevorderde stofallergie omvatten symptomen hoesten, vaak lichtgekleurde neusuitvloeiing, "hijgen" of buikademhaling, en bij ernstige ademhalingsnood kunnen de neusgaten openvallen. Piepende en rammelende geluiden kunnen hoorbaar zijn bij uitademing. Een kenmerkend kenmerk is dat symptomen verbeteren wanneer het paard naar goede stallucht of naar de weide wordt verplaatst. Symptomen zijn meestal erger in de winter wanneer het paard meer tijd binnenshuis doorbrengt en staldeuren gesloten blijven.⁴
Diagnose is meestal gebaseerd op de kenmerkende tekenen, longauscultatie en spoelmonsters verzameld tijdens endoscopie.
Astma is een chronische aandoening die wordt behandeld met corticosteroïden en bronchodilatatoren. Sommige paarden hebben onderhoudsmedicatie in lage doses nodig om symptomen onder controle te houden. De ziekte kan niet worden genezen, maar management kan het paard vaak symptoomvrij houden.³
Het belangrijkste aspect van astmamanagement is het verbeteren van de omstandigheden. Het paard moet zoveel mogelijk buiten zijn in goede lucht, en de stallucht kwaliteit moet worden aangepakt. In de ergste gevallen kan een paard symptomen vertonen na slechts een paar minuten in de stal. Er is ook een zogenaamde zomervorm, waarbij het belangrijkste is het paard weg te houden van stoffige paddocks of pistes die symptomen uitlokken. Vegen en schoonmaken van de stal moet niet worden gedaan terwijl paarden binnen zijn. Hooi en bedding moeten weg van de boxen worden opgeslagen. Hooi moet vanaf de grond worden aangeboden. Droog hooi wordt aanbevolen te worden geweekt om stof te verminderen; alternatief moet het paard alleen stofarm voordroogkuil krijgen. Aanbevolen bedding omvat houtkrullen, gesnipperd papier of turf; strooisel moet worden vermeden.³
Ontstekingsachtige luchtwegziekte (IAD) lijkt qua symptomen op dampigheid. Het verschil is dat IAD-patiënten meestal geen moeizame ademhaling vertonen. Aangetaste paarden zijn vaak jonger dan dampige paarden. Het huidige begrip suggereert dat IAD kan evolueren naar dampigheid als de aandoening niet vroeg wordt herkend en behandeld. Naast
