Het gebruik van kruiden in de paarden voeding is de afgelopen decennia toegenomen, maar het onderwerp roept nog altijd veel vragen op. Zijn kruiden gewoon onderdeel van traditioneel paardenmanagement, of is er ook wetenschappelijk bewijs voor hun gebruik?
Huidig onderzoek wijst op een antwoord dat ergens in het midden ligt. Veel kruiden voor paarden bevatten voedingskundig interessante stoffen, en sommige planten zijn ook in wetenschappelijke studies onderzocht. Tegelijkertijd geven onderzoekers aan dat de effecten van veel kruiden bij paarden aanzienlijk minder uitgebreid zijn bestudeerd dan bij mensen of andere diersoorten.
Eén ding staat wel vast: in de natuur is het dieet van een paard veel gevarieerder dan alleen hooi of weidegras.
Paarden eten van nature een grote variëteit aan planten
Wilde paarden maken het hele jaar door gebruik van tientallen verschillende plantensoorten. Naast grassen eten ze kruiden, struiken, boomblad, schors, zaden en wortels.
Paarden nemen daardoor van nature een grote verscheidenheid aan plantaardige stoffen op. In moderne stalomgevingen zijn voederprogramma's vaak veel minder gevarieerd. Dat is één van de redenen waarom veel onderzoekers het toevoegen van kruiden zien als een biologisch zinvolle manier om de voedingsdiversiteit te vergroten.
Wat zit er in kruiden?
De interesse in kruiden voor paarden gaat verder dan alleen vitamines of mineralen.
Planten bevatten van nature stoffen zoals:
- Vezels
- Polyfenolen
- Flavonoïden
- Carotenoïden
- Etherische oliën
- Slijmstoffen
- Diverse organische zwavelverbindingen
Deze stoffen zijn een natuurlijk onderdeel van de plantenstructuur en het plantmetabolisme. Juist hun aanwezigheid is een reden waarom planten steeds meer aandacht krijgen in onderzoek naar diervoeding.
Wat heeft onderzoek opgeleverd?
Een van de bekendste overzichtsartikelen over kruiden in de paarden voeding verscheen in 2008, van de hand van Carey Williams en Emily Lamprecht. Ze onderzochten veelgebruikte kruiden en plantaardige voederingrediënten.
Het overzicht behandelde onder meer:
- Knoflook
- Ginger
- Echinacea
- Ginseng
- Yucca
- Diverse plantaardige voedersupplementen
De auteurs concludeerden dat veel planten biologisch actieve stoffen bevatten, maar dat er relatief weinig studies specifiek bij paarden zijn uitgevoerd. Het gebruik van de meeste kruiden is momenteel gebaseerd op een combinatie van traditioneel gebruik, bekende voedingskundige eigenschappen en onderzoek bij andere diersoorten.
De afgelopen jaren zijn er wel meer studies gepubliceerd, met name over spijsvertering, antioxidanten en plantaardige bioactieve stoffen.
Rozenbottel – een van de best onderzochte planten bij paarden
Rozenbottel (Rosa canina) behoort tot de weinige planten die in gecontroleerde studies bij paarden zijn onderzocht.
Onderzoekers zijn vooral geïnteresseerd in de aanwezigheid van:
- Polyfenolen
- Flavonoïden
- Carotenoïden
- Vitamine C
- Pectine
- Vezels
In 2010 voerden Winther en collega's een gerandomiseerde, placebogecontroleerde dubbelblinde studie uit naar de effecten van rozenbottel op het immuunsysteem, het werkvermogen en het gedrag van paarden.
De studie liet verschillen zien tussen paarden die rozenbottel kregen en
