Paard voeding lente zomer overgang – Waar moet op worden gelet?
Na een lange winter die voornamelijk binnen werd doorgebracht, is toegang tot de weide een ware viering voor paarden. Wanneer het hek voor het eerst opengaat naar het weelderige groen van de lente, lijken veel paarden lichter te stappen en hun blik op te helderen. Ze galopperen met gespitste oren, rollen vol vreugde in het gras en begraven hun neusgaten in het heerlijke groene gras.
De weide biedt niet alleen voeding, maar ook bewegingsvrijheid, sociale interactie en soorteigen gedrag – alles wat een paard nodig heeft om te gedijen. De frisheid en zoetheid van groen gras maken het zeer aantrekkelijk, maar juist deze rijkdom maakt een geleidelijke overgang naar beweiding zo belangrijk. Een plotselinge voedingsverandering kan een gevoelig spijsverteringssysteem overbelasten. Zorgvuldige aanpassing aan voedingsveranderingen ondersteunt de darmgezondheid, helpt spijsverteringsstoornissen voorkomen en bevordert het algehele welzijn.
De overgang naar de weide vereist geleidelijke aanpassing
Lenteweide bevat veel gemakkelijk verteerbare energie, vooral suikers en fructanen, maar is relatief arm aan vezels. Snelle introductie van beweiding kan de darmmicroflora verstoren, gasproductie verhogen en het risico op hoefbevangenheid vergroten. Beweiding moet daarom beginnen met korte sessies van 15–20 minuten en geleidelijk worden verhoogd.
Het belang van vezelrijke voeding wordt benadrukt
Hoewel de weide alles lijkt te bieden wat een paard zou kunnen wensen – groen, vers en overvloedig – heeft het een zwakke plek: het is niet altijd grof genoeg. Vooral vroeg lentegras is zo zacht en suikerrijk dat de darm van het paard nog steeds verlangt naar vertrouwd, langzaam verteerbaar ruwvoer. Vezel is essentieel voor microbiële functie en pH-stabiliteit in de dikke darm. Het aanbieden van hooi of kuilgras zelfs tijdens het beweidingsseizoen ondersteunt de spijsvertering en kan helpen voedingsgerelateerde problemen voorkomen.
Water en elektrolyten
Warm weer en toegenomen activiteit kunnen het zweten verhogen en daarmee de behoefte aan vloeistoffen en elektrolyten. Door zweten verliezen paarden vooral natrium, kalium en chloride – elektrolyten die essentieel zijn voor de darm- en zenuwstelsel functie. Tekorten kunnen leiden tot vermoeidheid, spierstijfheid en prestatieproblemen als verliezen niet worden aangevuld.
Vers water is altijd de beste drank voor een paard – maar soms heeft het er een snufje zout bij nodig, en na zware inspanning kunnen elektrolyten nodig zijn om verloren zouten aan te vullen. Een liksteen moet altijd beschikbaar zijn.
De behoefte aan krachtvoer neemt vaak af
Het energiegehalte van lenteweide is niet altijd duidelijk zichtbaar – maar het lichaam van het paard voelt het wel. Groen gras is rijk aan wateroplosbare suikers, waarvan sommige snel worden omgezet in energie in de darm, terwijl andere, zoals fructanen, de microflora kunnen overbelasten. In de lente kan weidegras wel 150–250 g/kg droge stof aan suikers bevatten, waardoor het een belangrijke energiebron is. Om deze reden moet de behoefte aan krachtvoer van veel paarden worden verminderd – of zelfs weggelaten – tijdens het beweidingsseizoen. Vaak wordt waargenomen dat dezelfde hoeveelheid krachtvoer die in april werkte, in juni te veel is. Bijvoorbeeld, 5 kg verse weide kan 4–5 MJ meer energie bevatten dan dezelfde hoeveelheid droog hooi (NRC, 2007).
Vaak is de oplossing eenvoudig: verminder of verwijder krachtvoer volledig.
Bewaak gewicht en pas voeding aan
Naarmate de zomer vordert, verandert de samenstelling van gras: suikergehalten nemen af en vezelgehalte neemt toe. Voeding moet daarom regelmatig opnieuw worden beoordeeld op basis van lichaamsgewicht, meststructuur en activiteitsniveau. Het oog past zich gemakkelijk aan en veranderingen in lichaamsconditie kunnen moeilijk op te merken zijn. Een direct beschikbare en gebruiksvriendelijke gewichtsband kan een handig hulpmiddel zijn.
Samenvatting
De overgang van lente naar zomer gaat niet alleen over het openen van het weidehek. Het is een fysiologische overgangsperiode voor het paard die zorgvuldige aanpassing van de voeding vereist – vooral betreffende vezels, energie en elektrolyten. Het in acht nemen van deze factoren helpt het risiko op hoefbevangenheid, spijsverteringsstoornissen en verminderde prestaties te verminderen.
Bronnen:
- Hintz, H. F., & Cymbaluk, N. F. (1994). Nutrition of the horse. Annual Review of Nutrition, 14(1), 243–267. https://doi.org/10.1146/annurev.nu.14.070194.001331
- Jansson, A., & Lindberg, J. E. (2012). A review of the impact of nutrition on the health and welfare of horses. Livestock Science, 144(1), 92–102. https://doi.org/10.1016/j.livsci.2011.11.008
- Longland, A. C., Barfoot, C., & Harris, P. A. (2009). Effects of period, water-soluble carbohydrate content, and amount of dry matter intake on the glycemic and insulinemic responses to pasture in ponies. The Veterinary Journal, 180(3), 329–337. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2008.03.010
- McCutcheon, L. J., & Geor, R. J. (2008). Thermoregulation and exercise-associated heat stress in horses. In K. W. Hinchcliff, A. J. Kaneps, & R. J. Geor (Eds.), Equine Sports Medicine and Surgery (2nd ed.). Saunders Elsevier.
- National Research Council. (2007). Nutrient requirements of horses (6th rev. ed.). The National Academies Press.
- Watts, K. A. (2005). Managing pasture to reduce the risk of laminitis. Safergrass.org. Retrieved from https://www.safergrass.org/
- Geor, R. J., & Harris, P. A. (2013). Feeding management of the equine athlete: Nutritional strategies for health and performance. Equine Veterinary Education, 25(11), 507–518. https://doi.org/10.1111/eve.12128
