Ongeacht het ras heeft een paard een solide voedingsbasis nodig voor de ontwikkeling van sterke botten en gewrichten. Het dieet van een groeiend paard en de juiste balans van voedingsstoffen hebben een grote invloed op deze basis.
Verschillende voedingsstoffen zijn bijzonder belangrijk voor de skeletgroei en -ontwikkeling van een paard. Voldoende inname en juiste balans van deze essentiële voedingsstoffen groeiende paarden zijn cruciaal voor het optimaliseren van groei en het minimaliseren van voedingsgerelateerde orthopedische problemen.
Energie en eiwit
Het ondersteunen van groei vereist een optimale balans van energie en eiwit. Naarmate het paard rijpt, verandert het groeitempo, en de energie- en eiwitbehoeften veranderen dienovereenkomstig. Voldoende energie-inname is essentieel voor groei en ontwikkeling. Eiwitkwaliteit in het dieet is ook belangrijk. Ruw eiwit in het dieet is een maat voor stikstof, niet een indicatie van eiwitkwaliteit. Eiwitkwaliteit wordt bepaald door de aminozuursamenstelling van het voer en de verteerbaarheid van die aminozuren. Daarom is de aminozuursamenstelling van het dieet – niet het ruwe eiwitpercentage zelf – wat belangrijk is voor een groeiend paard. Een stabiel groeitempo kan worden bereikt door overschotten of tekorten in energie of eiwit te vermijden, en dit helpt de incidentie en ernst van ontwikkelingsgerelateerde orthopedische ziekten te verminderen.
Overschot aan energie en eiwit in het dieet
Als bepaalde voedingsstoffen in het dieet (vitamines en mineralen) niet in staat zijn versnelde groei te ondersteunen vanwege overschot aan energie en eiwit, kan dit leiden tot zwakke of broze botten, een verhoogd risico op scheenbeenbreuken, of misvormingen. Overschot aan energie leidt ook tot een paard met overgewicht. Overschot aan eiwit alleen heeft geen skeletale ontwikkelingsproblemen bij paarden veroorzaakt; in de praktijk betekent overschot aan eiwit echter meestal ook overschot aan energie. Vooral bij jonge paarden moeten gewicht en lichaamsconditie ten minste maandelijks worden gemonitord en het voedingsprogramma aangepast naar behoefte.
Tekort aan energie en eiwit
Te weinig eiwit en energie vertraagt het groeitempo en kan daarentegen later leiden tot compensatiegroei wanneer voedingsstoffen weer voldoende beschikbaar komen. Als energie en eiwit niet adequaat worden verstrekt tijdens de wintermaanden (vanwege ontoereikende voeding, hooi van slechte kwaliteit, enz.), vertraagt de groei. In het voorjaar, wanneer weilanden weelderig zijn, versnelt het groeitempo snel. Dit wordt compensatiegroei genoemd, wat kan leiden tot orthopedische problemen.
Mineralen: calcium en fosfor
Naast energie en eiwit zijn veel mineralen belangrijk voor de juiste vorming en ontwikkeling van bot en kraakbeen. Bot bevat ongeveer 35% calcium (Ca) en 14–17% fosfor (P). Een tekort aan calcium en/of fosfor kan verdikking van kraakbeen, vertraagd groeitempo en verminderde botdichtheid veroorzaken. Hoewel het voldoen aan calcium- en fosforbehoeften kritiek is, is de verhouding in het dieet net zo belangrijk. De veiligste calcium-fosfor-verhouding ligt tussen 1,4 en 1,8:1 (Ca:P). Te veel calcium kan de absorptie van andere mineralen verminderen, inclusief ijzer, magnesium, mangaan, fosfor en zink, en zo orthopedische problemen veroorzaken. Een te lage verhouding (overschot P) kan leiden tot slechte botontwikkeling, kraakbeengroei problemen en verminderde calciumabsorptie, wat kan resulteren in chronisch calciumtekort.
Mineralen: koper en zink
Koper (Cu) en zink (Zn) zijn ook essentieel voor juiste botgroei. Koper is nodig voor bindweefsel synthese, terwijl bot matige niveaus van zink bevat. Kopertekorten leiden tot orthopedische problemen, en een gebrek aan zink in het dieet vertraagt het groeitempo. Over het algemeen zitten de meeste voeders en granen iets onder de koperbehoefte van het paard, maar bevatten slechts ongeveer de helft van de zinkbehoefte van het paard. In de praktijk moet de zink-koper-verhouding in het dieet van het paard tussen 3:1 en 5:1 liggen. Overschot aan zink kan interfereren met calcium- en fosforabsorptie en het juiste gebruik van koper, wat leidt tot fysitis, kreupelheid en stijfheid.
Vitamines: A & D
Vitamines, vooral A en D, zijn essentieel voor normale groei en ontwikkeling. Bèta-caroteen, de voorloper van vitamine A, komt vooral voor in vers groen gras of pas gesneden hooi. Paarden moeten bèta-caroteen omzetten in vitamine A in hun lichaam. Winteropslag vernietigt vitamineniveaus in hooi, vooral vitamines A en E.
Vitamine A heeft veel functies in het lichaam. Vitamine A-tekort is onwaarschijnlijk bij paarden die genoeg groen ruwvoer eten. Paarden die droog of slecht hooi krijgen en/of zeer beperkte beweidingstijd hebben, hebben echter mogelijk vitamine A-suppletie nodig. In Finland hebben veel paarden vitamine A-suppletie nodig tijdens het stalseizoen. Vitamine A-tekort vertraagt groei, maar het is niet direct aangetoond dat het botproblemen bij paarden veroorzaakt.
Vitamine D bevordert absorptie van calcium en fosfor uit de darm, resorptie van calcium uit bot, en herabsorptie van calcium in de nieren. In zonlicht wordt een stof in de huid omgezet in een vitamine-voorlopervorm en uiteindelijk in een actieve vorm in lever en nieren. Tekorten kunnen optreden als paarden niet worden blootgesteld aan direct zonlicht (bijvoorbeeld wanneer gedekt) en geen vers gras krijgen. Tekort kan verschillende botafwijkingen veroorzaken. Overschot aan vitamine D is zeldzaam, maar tekenen van overdosis omvatten skeletafwijkingen en verkalking van bloedvaten, het hart en andere weke weefsels.
Samenvatting
Het uiteindelijke doel voor groeiende paarden is een stabiel groeitempo bereiken en orthopedische problemen vermijden. Dit kan worden gegarandeerd door voldoende voedingsstoffeninname in de juiste balans veilig te stellen. Seizoensgebonden variatie in voederkwaliteit en individuele lichaamscon
