Gewrichten – er valt altijd veel over te zeggen, en terecht. Gezonde gewrichten en hun duurzaamheid zijn essentieel voor het welzijn van elk dier. Een van de meest voorkomende redenen voor dierenarts bezoeken is kreupelheid, en de meeste kreupelheidscases zijn gerelateerd aan gewrichtsontsteking en de daaruit voortvloeiende gewrichtsschade, oftewel artrose.
Botten en gewrichten ontwikkelen zich gedurende het hele volwassen leven van een hond. Belasting op een gewricht is niet altijd slecht: het is bekend dat een zekere mate van belasting noodzakelijk is voor toename van kracht, vermogen en uithoudingsvermogen. Het lichaam heeft spanning nodig om sterker te worden. Daarom moet de hoeveelheid beweging van een hond ook geleidelijk worden verhoogd. Problemen kunnen ontstaan als de hoeveelheid en intensiteit van beweging te plotseling wordt verhoogd, of als de hond onvoldoende voedingsstoffen uit het dieet krijgt om de gewrichtsgezondheid te behouden. De grootste risicofactoren zijn veroudering, overgewicht, gewrichtsblessures en overbelasting door fysiek werk. De rol van erfelijke factoren is ook significant.
DWARSDOORSNEDE VAN EEN GEWRICHT
Laten we wat gewrichtsanatomie doornemen zodat we kunnen begrijpen wat er in een gewricht zit en wat er gebeurt wanneer blessures optreden.
Gewrichten verbinden twee of meer botten en stellen ze in staat ten opzichte van elkaar te bewegen. Het gewricht wordt bij elkaar gehouden door een gewrichtskapsel, en de dunne binnenvoering van dit kapsel wordt het synoviale membraan genoemd. Het synoviale membraan scheidt synoviaal vocht af, dat de gewrichten smeert. Synoviaal vocht maakt beweging mogelijk zonder dat de botten direct tegen elkaar wrijven, en op deze manier helpt het slijtage van de gewrichtsoppervlakken te voorkomen.
De hierboven beschreven structuren worden omringd door het gewrichtskapsel en ondersteund door ligamenten. De uiteinden van de botten zijn bedekt met een gladde laag gewrichtskraakbeen, dat bestaat uit gespecialiseerde kraakbeencellen die overvloedige extracellulaire matrix produceren. Kraakbeen is een cruciaal onderdeel van het bewegingsapparaat, omdat het ervoor zorgt dat de hoge druk op de botuiteinden wordt gedempt. In een gezond gewricht veroorzaakt die druk geen kraakbeenslijtage. Kraakbeen is ook het onderdeel van het gewricht dat het meest vatbaar is voor schade. Problemen ontstaan wanneer gewrichten continu worden blootgesteld aan meer dan natuurlijke spanning. In zo'n situatie kan het eigen afweersysteem van het dier niet genoeg voedingsverbindingen produceren die essentieel zijn voor gewrichtsheling, en die het gewricht gezond laten blijven. In dat geval veroorzaakt kraakbeendegeneratie een kettingreactie die leidt tot gewrichtsontsteking, stijfheid, kreupelheid en pijn. Op lange termijn leidt ontsteking in het gewricht tot artrose, dus vroeg reageren op ontsteking is essentieel voor het behoud van gewrichtsfunctie. Artrose is een degeneratieve gewrichtsziekte gekenmerkt door progressieve vernietiging van normaal gewrichtskraakbeen en het onderliggende bot. Ook al is de grondoorzaak van artrose niet bekend en is er geen curatieve behandeling, symptomen kunnen significant worden verlicht.
BEHANDELEN VAN GEWRICHTSZIEKTEN – VOEDING KAN HELPEN
Meestal behandelt een dierenarts artrose en gewrichtsontsteking met intra-articulaire injecties, meestal corticosteroïden. Ondersteuning kan ook worden verkregen uit verschillende oraal toegediende aanvullende diervoeders. Deze kunnen zowel worden gebruikt om problemen te proberen te voorkomen als om een bestaand probleem te verlichten, terwijl ze de functionaliteit van het gewricht ondersteunen. De gezondheid van gewrichtskraakbeen is een essentiële factor voor de mobiliteit en het welzijn van een hond, dus het is de moeite waard om er eens goed naar te kijken. Hoe kan gewrichtsgezondheid dan worden meegenomen in het dieet van een hond?
Vooral voor jonge dieren is het essentieel dat ze voldoende voedingsstoffen uit het dieet krijgen in de juiste verhoudingen zodat ze groeien en ontwikkelen tot gezonde, duurzame individuen. Voeding is echter belangrijk gedurende de hele levenscyclus van de hond. Het wordt vooral weer belangrijk naarmate de hond ouder wordt of naarmate het inspanningsniveau toeneemt.
Er zijn voedingsstoffen die de vorming van synoviaal vocht kunnen ondersteunen en bevorderen. Er zijn ook voedingsstoffen die helpen normale gewrichtsfunctie en mobiliteit te behouden en veranderingen in botten kunnen verminderen.
De belangrijkste voedingsstoffen die gewrichtsbescherming beïnvloeden zijn glucosamine en chondroïtinesulfaat, die beide ook van nature in het lichaam voorkomen.
GLUCOSAMINE, CHONDROÏTINESULFAAT, HYALURONAAN EN MSM
Glucosamine is een stof die van nature aanwezig is in gewrichtskraakbeen, en de hoeveelheid neemt af bij artrose of met de leeftijd. Glucosamine werkt als gewrichts "smeermiddel" dat gewrichtsgezondheid, functionaliteit en mobiliteit ondersteunt. De rol van glucosamine is om synoviaal vocht dik en elastisch te houden en te voorkomen dat het dun en waterig wordt. Glucosamine is ook een van de belangrijkste verbindingen die nodig zijn voor de vorming van andere factoren betrokken bij gewrichtsbescherming. Het neemt deel aan het reguleren van kraakbeengroei en -herstel. Glucosamine bestaat van nature in het lichaam, maar wanneer de behoefte aan glucosamine toeneemt, is waargenomen dat het lichaam ook glucosamine kan gebruiken dat beschikbaar is in de bloedstroom (dus oraal verkregen). Het toevoegen van glucosamine aan het dieet – zowel als preventie als ter ondersteuning van rehabilitatie van mogelijk bestaande gewrichtsblessures – wordt daarom aanbevolen voor honden wiens gewrichten onder zwaardere dan normale belasting staan of die bijvoorbeeld een erfelijke aanleg hebben voor gewrichtsproblemen. Glucosamine moet langdurig worden gebruikt, drie tot zes maanden, om te zien of het de individuele hond ten goede komt.
Chondroïtinesulfaat is een belangrijke voedingsstof voor de normale gezondheid van kraakbeen. Bovendien suggereren studies dat het het vermogen kan hebben om ontsteking te verminderen en daarmee de activiteit van enzymen die kraakbeen afbreken te remmen. Het stimuleert ook kraakbeenvernieuwing.
