In gematigde en koude gebieden zoals Finland en andere Noordse landen vernieuwen paarden hun vacht seizoensgebonden – eenmaal in de herfst en opnieuw in het voorjaar. Veel paardeneigenaren merken het begin van de voorjaarsverharing al in februari-maart op, vaak letterlijk op hun eigen mouwen vol met haar. De verharingsperiode duurt vaak tot ver in april. In de herfst vindt het vachtverharingsseizoen doorgaans plaats van augustus tot november. Sommige paarden beginnen eerder met verharen dan andere, afhankelijk van factoren zoals de snelheid van vachtgroei en verharing, het ras van het paard, leeftijd en de voedingstoestand of algemene gezondheidsstatus.
Bij oudere paarden kan de vachtverharing langzamer verlopen door gezondheids- of hormonale redenen, zoals het syndroom van Cushing. Vachtverharing vereist aanzienlijke energie en fysiologische middelen van het paardenlichaam, en het kan paarden van alle leeftijden beïnvloeden. Een glanzende vacht, een gezonde uitstraling en een goed gevoerd paard gaan vaak hand in hand, daarom wordt de vachtkwaliteit algemeen beschouwd als indicator van algeheel welzijn en gezondheid.
Licht en temperatuur beïnvloeden vachtverharing
Daglengte, en daarmee de hoeveelheid licht, beïnvloedt de hormonale activiteit van een paard en dus ook de vachtverharing. Naast licht speelt temperatuur ook een rol in het verharingsproces. Het hormoon melatonine, soms het "duisternishormoon" genoemd, geeft het paard in de herfst het signaal dat het tijd is om een wintervacht te laten groeien. Lichtreceptoren in de ogen van het paard detecteren veranderingen in daglengte en geven signalen door aan de hersenen. Naarmate de daglichturen korter worden, nemen zowel de melatonineproductie als de vachtgroei toe. Vachtgroei is het meest actief in de herfst wanneer lichtniveaus afnemen en temperaturen dalen.
In het voorjaar wordt melatonine vervangen door prolactine, wat de verharing van de wintervacht triggert en de vervanging door een lichtere zomervacht. Doorgaans begint de verharing eerst vanaf de buik en flanken.
Van haarzakje naar haar
Het haar van een paard bestaat uit keratine-eiwit. Haargroei bij paarden vindt plaats in drie verschillende fasen. De eerste fase is de actieve groeifase, waarin het haar zelf wordt gevormd. Een kleine haarstructuur ontwikkelt zich bij de wortel en groeit geleidelijk langer. De volgende fase is een korte overgangsstadium waarin haargroei vertraagt en het haar "afgemaakt" wordt. In de laatste fase stopt de haargroei volledig en houdt de bloedcirculatie naar het haar op. De haren blijven bevestigd aan de huid totdat nieuwe haren de oude eruit duwen wanneer de volgende verharingscyclus begint.
Vachtverharing kan mechanisch ondersteund worden door regelmatige verzorging. Borstelen verhoogt de bloedcirculatie in de huid en haarzakjes en verbetert de toevoer van voedingsstoffen naar het haar.
Vachtverharing vraagt middelen
Het laten groeien van een nieuwe vacht verbruikt veel van de middelen van het paard. Hetzelfde proces geldt wanneer een geschoren paard nieuw haar laat groeien. De hoeveelheid en kwaliteit van de voeding van het paard beïnvloeden direct de structuur, uitstraling en kleur van de vacht. Vachtverharing en vachtgroei zijn altijd veeleisende processen voor het paardenlichaam en kunnen bijvoorbeeld de immuunfunctie beïnvloeden. Daarom is het aan te raden om extra voedingsondersteuning te bieden tijdens de verharingsperiode om de groei van een nieuwe vacht te helpen.
Voedingsstoffen voor huid en vacht
Het geheim van een prachtige vacht komt van binnenuit, wat betekent dat paardenvoeding tijdens verharen een grote rol speelt. Het dieet van een paard moet voldoende hoeveelheden ruwvoer bevatten, hoogwaardige vezels om de spijsvertering te ondersteunen, en vaak wat volledige of aanvullende voeders om te voldoen aan de algemene voedingsstof- en energiebehoeften. Voldoende vezelinname beïnvloedt hoe effectief het paard zelf B-vitamines en biotine kan produceren – voedingsstoffen die ook een rol spelen bij vachtverharing.
Mineralen, vitamines en vetzuren hebben allemaal een belangrijke invloed op vachtkwaliteit en groei. Het toevoegen van olie aan het dieet is een manier om vachtglans te verhogen en huidgezondheid te ondersteunen. Oliën stimuleren de activiteit van de talgklieren van de huid, waardoor talg het haar kan bedekken en de glans kan verbeteren. Het paardenlichaam kan mineralen opslaan die vervolgens gebruikt kunnen worden tijdens vachtverharing, wanneer mineralenbehoeften hoger zijn dan normaal. Daarom wordt aanbevolen om de inname van sporenelementen zoals zink, koper en selenium te verhogen tijdens verharing, samen met B-vitamines en omega-3 vetzuren.
Zo spelen zink en koper bijvoorbeeld een belangrijke rol in vachtkleur en structuur. Vervaging van vacht- en manenkleur of slechte vachtkwaliteit kunnen tekorten in deze sporenelementen aangeven. Het supplementeren van B-vitamines is aan te raden tijdens vachtverharing, omdat de eigen productie van B-vitamines door de dikke darm niet altijd gelijke tred houdt met de verhoogde eisen van het verharingsproces. B-vitamines zijn nodig voor zowel de huidcellen waaruit haar groeit als voor het transport van voedingsstoffen in het haar zelf. Alle essentiële B-vitamines die het paard nodig heeft zijn te vinden in biergist. Bij sommige paarden kan vachtverharing vermoeidheid veroorzaken door verhoogde eisen voor voedingsstoffen en energie, en omega-vetzuren kunnen ook helpen bij het ondersteunen van energieniveaus tijdens deze periode.
Gerelateerde producten:
