Uitdroging maakt paarden vatbaar voor veel problemen
Water is de belangrijkste voedingsstof voor een paard. Een tekort aan water is sneller dodelijk dan een tekort aan enige andere voedingsstof. Voldoende waterinname is essentieel voor het reguleren van de vochtbalans van het paard en voor een normale spijsvertering. Te weinig vocht leidt tot verminderd welzijn en kan het paard vatbaar maken voor onder andere verstopping, prestatieproblemen en verminderde voeropname. Ongeveer 60–70 procent van het lichaam van een paard bestaat uit water, en uitdroging van meer dan 10 procent kan in het ergste geval levensbedreigend zijn. Om deze reden zijn voldoende drinken en een goede vochtbalans een hoeksteen van welzijn in zowel zomer als winter.
De vochtbalans van een paard functioneert goed wanneer waterinname en waterverlies gelijk zijn. Te weinig drinken beïnvloedt onder andere de voeropname en prestaties. Water beïnvloedt de stofwisseling en daarmee ook het herstel: als het drinken of de vochtinname onvoldoende is, vertraagt de afvoer van afvalstoffen uit het lichaam. Dit kan onder andere verschillende spiergerelateerde problemen veroorzaken.
Water gaat verloren bij het paard via mest, urine, ademhaling, verdamping van de huid en zweten. De hoeveelheid drinkwater die een paard nodig heeft hangt af van het type ruwvoer dat in de voeding wordt gebruikt, de hoeveelheid en het type werk, de omgevingstemperatuur en de grootte van het paard. Droog hooi bevat ongeveer 14 procent water en voorgedroogd gras ongeveer 50 procent. Paarden die droog hooi eten hebben daarom meer water nodig dan paarden die vochtiger voorgedroogd gras eten. Naast het ruwvoertype wordt het drinken ook beïnvloed door de hoeveelheid ruwvoer. Onderzoek heeft aangetoond dat actief werkende paarden die alleen ruwvoer krijgen meer drinken dan paarden die naast ruwvoer ook krachtvoer krijgen. Dit komt omdat de minder verteerbare vezels in ruwvoer vocht uit andere delen van het lichaam binden in de darm, en daarom verlaat er ook een grote hoeveelheid water het lichaam via de mest. Weidegras bevat meer water dan droog hooi of voorgedroogd gras – tot 80 procent. Zo kan 40 kg weidegras wel 32 procent water bevatten.
De behoefte is tientallen liters water per dag
Een paard heeft dagelijks tientallen liters drinkwater nodig. Tijdens het stalseizoen is de behoefte voor een volwassen paard in rust ongeveer vijf liter water per 100 kg lichaamsgewicht. Zo heeft bijvoorbeeld een paard van 500 kg ongeveer 25 liter drinkwater per dag nodig. Voor een paard dat matig tot zwaar werk doet, is de behoefte veel hoger – tot twee keer zoveel. Een paard van 500 kg kan 10–15 liter per uur zweten tijdens training, en een zogende merrie verliest wel 2–4 procent van haar eigen lichaamsgewicht via de melk. Veulens zijn bijzonder vatbaar voor uitdroging. Een veulen van ongeveer een maand oud drinkt ongeveer 4 liter water per dag naast melk, en later neemt de hoeveelheid toe tot vijf liter.
Ook de luchttemperatuur beïnvloedt hoeveel water paarden drinken. Temperaturen onder –8 °C verminderen de waterconsumptie van paarden met 6–14 procent, en hete lucht (boven 30 °C) verhoogt de dagelijkse waterconsumptie met ongeveer 80 procent.
Elektrolyten, mash en water op smaak brengen
Bij het zweten verliest een paard grote hoeveelheden elektrolyten, wat op zijn beurt de regulatie van de vochtbalans kan verstoren. Voer bevat over het algemeen weinig natrium, dus het corrigeren van natriumverliezen is de grootste uitdaging bij zweten. Onderzoek toont aan dat paarden over het algemeen niet genoeg natrium krijgen van alleen een liksteen, daarom wordt aanbevolen om paarden ook zout in hun voer te geven ter compensatie van verliezen. Voor wedstrijdpaarden die veel zweten betekent dit ongeveer een 100 gram zoutsupplement na een prestatie, en voor anderen ongeveer 8 g per 100 kg lichaamsgewicht. Warm weer beïnvloedt ook de hoeveelheid elektrolyten die verloren gaan door zweet. Als het lijkt dat een paard slecht drinkt, kun je proberen meer drinken aan te moedigen door het water op smaak te brengen met bijvoorbeeld verschillende mash of sap. Sommige paarden houden ook van de smaak van licht gezouten water. Een paard leren om water op smaak te drinken is ook een goede manier om drinken op wedstrijdreizen te verzekeren, wanneer vertrouwd riekend en vertrouwd smakend water beschikbaar is.
Water beschikbaar bij elke maaltijd – paarden drinken het meest in de middag
Zelfs lichte uitdroging kost een paard enkele dagen om van te herstellen, en paarden die consequent te weinig drinken lopen het risico op nierschade. Volgens onderzoek moet een paard bij elke voeding water beschikbaar hebben, omdat paarden na het eten drinken. Volgens een onderzoek* vond het meeste drinken plaats binnen drie uur na het voeren. Tijdens het eten produceren paarden grote hoeveelheden speeksel en maagsappen voor de vertering. Deze productie stimuleert het dorsthormoon, daarom moeten paarden altijd toegang tot water hebben na het eten. Een onderzoek toonde aan dat paarden het minst dronken vroeg in de ochtend en het meest in de middag. De drinkfrequentie wordt ook beïnvloed door de temperatuur; bij warm weer drinkt een paard om de paar uur. Daarnaast drinken paarden vaak liever na inspanning. Het dorstgevoel kan echter vrij snel verdwijnen, dus het is het beste om niet te wachten met het aanbieden van water na beweging.
